· Sanne de Wit
Rechtop slapen zonder wakker te schrikken
Waarom het lichaam tegenwerkt
Slaap verloopt in fasen. In de eerste, lichte fase ontspannen je spieren geleidelijk. Ligt je hoofd niet op iets, dan is dat precies het moment waarop het valt. De schok van dat vallen wekt je, en je begint weer bij fase één. Twee uur zo doorbrengen levert nauwelijks rust op.
De drie punten die je vastzet
- Je hoofd. Een U-kussen dat de ruimte tussen kaak en schouder vult. Dit is het punt waar het op staat of valt.
- Je onderrug. Een opgevouwen trui achter je lende houdt je bekken rechtop; zonder dat zak je onderuit en komt je hoofd voor het kussen uit.
- Je voeten. Kunnen ze nergens op rusten, dan blijven je beenspieren licht gespannen. Een tas onder je voeten helpt.
Wat het lastiger maakt
- Onderuitgezakt zitten. Voelt in het begin comfortabeler en werkt daarna tegen.
- Een te dik kussen. Duwt je kin op je borst en knijpt je luchtweg dicht — je snurkt en slaapt slechter.
- Alcohol. Sneller weg, oppervlakkiger en korter.
Waar het niet aan ligt
Niet aan wilskracht, en niet aan gewenning. Wie zittend slecht slaapt heeft meestal geen kussen dat zijn hoofd draagt. Dat is een oplosbaar probleem, en het is het enige van de drie punten hierboven waar een product iets aan doet.
Waar je je hoofd tegenaan legt
Zittend slapen valt of staat met de vraag waar je hoofd terechtkomt zodra je het loslaat. Er zijn maar drie mogelijkheden, en ze verschillen sterk.
- Tegen de zijkant. Een raam of een wand geeft steun over de hele lengte van je hoofd. Het is de stabielste optie, maar het oppervlak is hard en koud; een opgevouwen jas of een kussen ertussen maakt het bruikbaar.
- Tegen de hoofdsteun. Werkt alleen als die hoog genoeg is en zijkleppen heeft. Zonder kleppen glijdt je hoofd er bij de eerste beweging vanaf.
- Recht vooruit, met steun in de nek. Dit is waar een reiskussen voor bedoeld is: niet om je hoofd te dragen, maar om te voorkomen dat het opzij kantelt. Hoe je zo'n kussen goed omdoet, staat in hoe je een reiskussen goed gebruikt.
Wat in geen van de drie gevallen werkt, is je hoofd naar voren laten zakken. Dat is de stand waarin je vanzelf wakker schrikt, en het is de reden dat mensen menen dat ze zittend niet kunnen slapen.
Je benen doen meer dan je denkt
Bij zittend slapen gaat de aandacht vanzelf naar boven, terwijl het onderlichaam bepaalt hoe lang je het volhoudt. Zit je met je voeten plat op de grond en je knieen in een rechte hoek, dan hoeft er niets te spannen om je in die stand te houden. Hangen je voeten, of staan je knieen hoger dan je heupen, dan kantelt je bekken achterover en zakt je hele bovenlichaam mee — en dan trekt je nek de rest recht.
Een tas onder je voeten kan dat verschil maken, net als het niet kruisen van je benen. Benen over elkaar voelt comfortabel bij het inzitten en scheeftrekt je bekken zodra je wegzakt.
In de auto en de trein ligt het anders
De adviezen voor een vliegtuigstoel zijn niet zomaar over te zetten. In een trein is de stoel breder en kun je vaak echt tegen het raam aan, maar stopt de trein regelmatig, wat het slapen in stukken hakt. In een auto is de rugleuning veel verder verstelbaar; als passagier win je daar meer met een stand die iets verder achterover staat dan met welk kussen dan ook. Als bestuurder slaap je natuurlijk niet, ook niet even — wie merkt weg te dommelen, stopt.
Waarom het thuis anders is dan onderweg
Rechtop slapen gebeurt niet alleen in vervoermiddelen. Mensen doen het ook thuis: in een fauteuil, met het hoofdeinde van een verstelbaar bed omhoog, of tegen een stapel kussens. Wat daarbij anders is, is dat je de stand zelf kunt kiezen in plaats van hem te krijgen.
Dat maakt één ding mogelijk wat in een stoel niet kan: de hoek onder je knieën. Ligt je bovenlichaam schuin omhoog en je benen vlak, dan glijd je in de loop van de nacht naar beneden en kom je onderuit te liggen, met een geknikte nek als resultaat. Een kussen onder je knieën houdt je op je plaats en is bij half rechtop liggen belangrijker dan het kussen onder je hoofd.
Bij een verstelbaar bed doet de knieverstelling hetzelfde werk. Wordt zo'n stand om medische redenen geadviseerd, dan gaat de hoek en de duur ervan over met de behandelaar en niet met een productpagina.
Kies je reiskussen
Je keuze: Grijs — Zwart
Nog een beperkt aantal op voorraad